kilgor_trautt (kilgor_trautt) wrote,
kilgor_trautt
kilgor_trautt

Купаловский бунт. Еврорадио

Мікалай Халезін: Я б не пагадзіўся стаць дырэктарам Купалаўскага
2008-10-15 12:08:45, Павел Гіба

Еўрарадыё прапанавала лідэру і мастацкаму кіраўніку "Свабоднага тэатру" Мікалаю Халезіну падагульніць вынікі крызісу, што выбухнуў у Нацыянальным тэатры імя Янкі Купалы, і паразважаць над становішчам тэатру ў Беларусі.

У сваім блогу вы даволі пільна сачылі за крызісам ў Купалаўскім тэатры. Адна з вашых запісаў заканчваецца тым, што калі за тэатр не возьмецца рэанімацыйная каманда, тады хутка мы пабачым яго пахаванне. Што гэта за рэанімацыйная каманда і як яна павінна дзейнічаць?

Для таго каб пачаць рэанімацыйны працэс, патрэбна палітычная воля. Калі гэтай волі няма, а ёсць жаданне замарозіць канфлікт, тады ніякай рэанімацыйнай каманды быць не можа.

Ёсць некалькі варыянтаў каманды, якая магла б выратоўваць. Першы — мабілізаваць лепшыя кадры ўнутры краіны. То бок, абвяшчаць конкурсы, праводзіць кастынгі, каб набіраць спецыялістаў. Ладзіць тэндар на лепшую праграму развіцця нацыянальнага тэатру. Другі варыянт — запрасіць замежнага спецыяліста, як гэта робіцца ў футболе. Гэта досыць распаўсюджаная практыка для крызісных тэатраў: адшукаць спецыяліста за межамі краіны і даць яму карт-бланш. Магчымы і комплексны варыянт, калі шукаецца тэхнічная (рэанімацыйная) служба тут і хтосьці запрашаецца з-за мяжы.

Ці можа чымсьці дапамагчы тэатру сустрэча акцёраў трупы з Адміністрацыяй прэзідэнта? Маецца на ўвазе сустрэча з галоўным ідэолагам краіны Ўсеваладам Янчэўскім.

Я думаю, што не. Таму што тут не ў палітыцы пытанне. Гэтыя, умоўна кажучы, спецыялісты, па-першае, не разбіраюцца ў пытанні. Па-другое, у іх няма для гэтага волі. Па-трэцяе, яны не ведаюць з якога боку падыходзіць да гэтага пытання. І ўвогуле, яны ніколі не цікавіліся гэтым.

Крызіс тэатра абумоўлены таксама тым, што ўлада ніколі не займалася мастацтвам, за выключэннем нізкапробнай эстрады. Я не ўпэўнены, што умяшанне ўлады магло б дапамагчы.

Навошта тады было сустракацца?

Каб лакалізаваць канфлікт. Як гэта было пры сустрэчы Праляскоўскага з рок-музыкамі. Гэта робіцца для таго, каб лакалізаваць, замкнуць ўсё на сябе ды здушыць "бунт" мяккімі сродкамі. Хутчэй за ўсё, так будзе і ў гэтым выпадку. Баюся рабіць прагнозы, але падаецца, што канфлікт будзе лакалізаваны. Не ведаю, ці будзе ціск на акцёраў. Магчыма, што і не, паколькі задзейнічаны ўвесь калектыў. Паспрабуюць абысціся якімі-небудзь паўмерамі, нават не вырашаць, а нешта замажуць, каб яно болей не загаралася.

А якім павінен быць сучасны нацыянальны тэатр?

Нацыянальны тэатр павінен развіваць нацыянальную тэатральную культуру па ўсім напрамкам сваёй дзейнасці. Гэта тычыцца працы з драматургамі, маладымі рэжысёрамі, маладымі акцёрамі, селекцыйная праца і г.д. Гэта вельмі сур'ёзны комплекс мер якія павінен праводзіць тэатр.

Купалаўскі тэатр у год праводзіць не болей за 300 спектакляў. А, напрыклад, нацыянальны турэцкі тэатр грае каля 3000 спектакляў у год. І праца вядзецца з усімі. Нават драматургаў якія пішуць "брутальныя" тэксты намагаюцца прывабліваць, каб залучаць у нацыянальную культуру.

Што павінен зрабіць тэатр? Ён павінен разабрацца з тым, што ў яго ёсць, а потым, гледзячы на тое, чаго ў яго няма, выбудаваць комплексную працу. Не вельмі цяжкая задача. Яна нават палягае не ў сферы творчасці, а ў сферы мэнэджменту.

Для простага чалавека праблемы Купалаўскага не існуе: спектаклі ставяцца, білеты купляюцца, залы перапоўненыя. Можа, прасцей змяніць трупу?

Тое, што білеты купляюцца, абумоўлена двума фактарамі. Па-першае, у нашай краіне у прынцыпе няма куды пайсці. У нас няма насычанай праграмы: канцэртнай, выставачнай, клубнай і г.д. Па-другое, білеты ў тэатр каштуюць 6-10 тысячаў рублёў. Гэта ўвогуле не цана. Гэткай цаны не можа быць у тэатры па азначэнню. Гэта значыць, што тэатр не мае ўласных грошаў.

Танныя білеты — гэта, вядома ж, пахвальна, таму што мы, нібыта, клапоцімся пра ўсіх. Але на самой справе, гэта прыніжае статус тэатра. Калі падняць кошт на білеты да належнага ўзроўню, змясціць тэатр у канкурэнтнае асяроддзе, натуральна, што там не будзе гледачоў. Не можа чалавек глядзець "Паўлінку" 25 разоў.

А ў іншых тэатрах Беларусі існуюць падобныя складанасці ці гэта праблема канкрэтна Купалаўскага?

Гледзячы па той колькасці званкоў ды лістоў, якія я атрымаў, гэтая праблема абсалютна агульная. На сённяшні дзень, тэатральных калектываў, якія бы не знаходзіліся ў крызісе ў Беларусі, на мой погляд, няма. Паўсюль засілле нізкапробнай драматургіі, паўсюль не ставяцца п'есы аб сучасніках, паўсюль акцёры растрэніраваныя. Праблема ў тым, што ў правінцыі "бунт" узнікнуць не можа. Гэта ў Мінску акцёр можа падпрацаваць на агучцы, на тэлебачанні ці паздымацца ў расіян. А ў правінцыі гэтага няма. Там ёсць адзін тэатр, і калі цябе звольняць, то больш ты нідзе працы не знойдзеш.

Калі ўявіць, што вас запросяць дырэктарам у Купалаўскі, каб урэгуляваць крызіс, ці ўзяліся б вы за гэта?

Не. У мяне ёсць свой калектыў, у які ўкладзена шмат сілаў, які вядомы ў свеце і ў якім з творчасцю ўсё ў парадку. Але калі мяне запросяць правесці кансультацыі, або папросяць пазнаёміць з кімсьці, хто мог бы быць педагогам па мэнэджменце, то я гатовы дапамагчы. А займацца барацьбой з Міністэрствам культуры, Адміністрацыяй прэзідэнта, чыноўнікамі розных масцяў — у мяне няма часу.

Калі вярнуцца да пытання смерці беларускага тэатра. Вы ўпэўнены, што ён яшчэ не памёр?

Шмат хто папракаў мяне гэтай фразай. Прычым казалі, што я змякчыў і што беларускі тэатр даўно памёр ды няма пра што нават размаўляць. Але існуе ў краіне 25-30 тэатраў. У іх працуюць людзі. Хтосьці з іх жадае актыўна займацца творчасцю. Таму і нельга казаць, што тэатр памёр. Я ўпэўнены, што ў нетрах гэтых тэатраў можа з'яўляцца нешта годнае. І ўпэўнены ў тым, што ёсць калідор для выратавання.
Subscribe
promo kilgor_trautt april 30, 2009 23:56 10
Buy for 100 tokens
Австралийские хроники. Part I. Позвоните родителям Австралийские хроники. Part II. Shark attack Австралийские хроники. Part III. Театр Австралийские хроники. Part IV. Sydney Festival 2009 Австралийские хроники. Part V. Две святыни Сиднея Австралийские хроники. Part VI. День Австралии…
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments